Skip to main content

Apiarium

Sezione: 82


Biblioteca Lancisiana - ROMA
Biblioteca Marucelliana - Firenze
University of Oklahoma Library - Oklahoma City
Biblioteca Apostolica Vaticana - Città del Vaticano
Biblioteca dell'Accademia Nazionale dei Lincei e Corsiniana Ms. Archivio Linceo 5 - Roma
Biblioteca dell'Accademia Nazionale dei Lincei e Corsiniana Ms. Archivio Linceo 4 - Roma

Tolutanae Americae Nicolao Monardi nigrae sunt, nigramque elaborant Ceram, qua Indi veluti cochlearia ad excipienda Balsama parant, arboribusque adnectunt, plurima vero Hispani delata ad funalia primum, sed tetri odoris; inde ad medicamina usi sunt, quod calida resinosaque sit: sed in terrae hiatibus, subterraneis cavernis nidulari has ait, quarum et meminisse videtur Franciscus Lopez Gomara.207

Note

207. Si tratta del cosiddetto Balsamo de Tolu:«Porro apes quae ceram istam conficiunt nigrae sunt, eamque in terrae hiatibus et cavernis subterraneis elaborant. Plurimam autem huiusmodi ceram in Hispaniam deferri vidi, qua ad paranda funalia utebantur, sed ob tetrum quem eius fumus spirabat odorem, vetitus fuit eius usus, postea tamen in medicamenta receptus.», in Caroli Clusi Atrebatis Exoticorum liber decimus sive simplicium medicamentorum ex novo orbe delatorum, quorum in Medicina usu est, Historia hispanico sermone tribus libris descripta a D. Nicolao Monardo [...], op. cit., p. 304. Nelle note del Clusio collocate al termine del capitolo in cui si trova inserito questo passo si legge:«Harum apum meminerunt Franciscus Lopez de Gomara Historia generalis cap. 80, Petrus de Cieça Peruviani chronici prima parte cap. 25, Ioanne de Lery Americanae historiae II cap.», ivi, p. 305.

 

Secondo Nicola Monardes le api tolutane d'America sono nere e nera è la cera che elaborano, con la quale gli Indi preparano una sorta di cucchiai per ricevere i balsami, fissandoli dopo sugli alberi. In un primo momento gli Spagnoli la impiegarono moltissimo per le fiaccole, pur se riusciva di odore sgradevole; successivamente per i medicamenti, calda e resinosa com'era. Dice quegli che esse nidificano nei crepacci della terra e nelle caverne sotterranee, e sembra ricordarsene anche Francisco Lopez Gomara.